Jakie konkretne obowi\u0105zki od 2026 roku wynikaj\u0105 dla przedsi\u0119biorstw z ustawy o transparentno\u015bci p\u0142ac oraz z dyrektywy UE w sprawie przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144 \u2013 i jak odpowiednio wcze\u015bnie przygotowa\u0107 do tego HR, controlling oraz kadr\u0119 mened\u017cersk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pobierz nasz\u0105 bezp\u0142atn\u0105 checklist\u0119 <\/a><\/strong>\u2013 zawieraj\u0105c\u0105 wszystkie 7 krok\u00f3w, odpowiedzialno\u015bci i terminy.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n W 2023 roku Unia Europejska wykona\u0142a znacz\u0105cy krok na rzecz zasady \u201er\u00f3wna p\u0142aca za tak\u0105 sam\u0105 prac\u0119\u201d. Wraz z przyj\u0119ciem Dyrektywy (UE) 2023\/970 w sprawie przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144 wzmocniono zasad\u0119 r\u00f3wno\u015bci wynagrodze\u0144 kobiet i m\u0119\u017cczyzn poprzez zwi\u0119kszenie transparentno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Dyrektywa wesz\u0142a w \u017cycie 6 czerwca 2023 r., a pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie musz\u0105 wdro\u017cy\u0107 j\u0105 do prawa krajowego do 7 czerwca 2026 r.[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n Ustawodawca reaguje w ten spos\u00f3b na problem istniej\u0105cy od lat: w UE kobiety zarabiaj\u0105 \u015brednio oko\u0142o 13 procent mniej za godzin\u0119 pracy ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani (luka p\u0142acowa nieskorygowana )\u2013 w Polsce r\u00f3\u017cnica ta wynosi oko\u0142o 4 procent.[2] <\/a>R\u00f3\u017cnica ta praktycznie nie zmieni\u0142a si\u0119 w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119ciu lat. Bardziej precyzyjn\u0105 miar\u0105 jest luka p\u0142acowa skorygowana, kt\u00f3ra por\u00f3wnuje wynagrodzenia os\u00f3b na tych samych lub r\u00f3wnorz\u0119dnych stanowiskach, o podobnych kwalifikacjach i do\u015bwiadczeniu. Po uwzgl\u0119dnieniu tych czynnik\u00f3w r\u00f3\u017cnica w p\u0142acach mo\u017ce by\u0107 wy\u017csza. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn tego stanu rzeczy jest brak przejrzysto\u015bci w przedsi\u0119biorstwach, przez co trudno jest dostrzec niesprawiedliwe r\u00f3\u017cnice w wynagrodzeniach. <\/p>\n\n\n\n Nowe wytyczne maj\u0105 w\u0142a\u015bnie to na celu: dzi\u0119ki lepszemu wgl\u0105dowi w struktury p\u0142acowe przedsi\u0119biorstw UE chce dopilnowa\u0107, by nier\u00f3wno\u015bci w traktowaniu sta\u0142y si\u0119 widoczne i aby powsta\u0142y bardziej sprawiedliwe warunki.<\/p>\n\n\n\n W szczeg\u00f3lno\u015bci dyrektywa ma na celu mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n\n\n\n Ju\u017c dzi\u015b na ca\u0142ym \u015bwiecie mo\u017cna zaobserwowa\u0107 wyra\u017an\u0105 tendencj\u0119 do wzrostu przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144. Coraz wi\u0119cej pa\u0144stw wprowadza przepisy bardzo zbli\u017cone do wytycznych UE. W Stanach Zjednoczonych obowi\u0105zki w zakresie przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144 dotycz\u0105 obecnie oko\u0142o 20 procent pracownik\u00f3w; obejmuj\u0105 one na przyk\u0142ad obowi\u0105zkowe podawanie przedzia\u0142\u00f3w wynagrodze\u0144 w og\u0142oszeniach o prac\u0119. <\/p>\n\n\n\n Pierwsze do\u015bwiadczenia pokazuj\u0105, \u017ce wi\u0119ksza otwarto\u015b\u0107 przynosi efekty: zar\u00f3wno w Danii, jak i w Wielkiej Brytanii wprowadzenie obowi\u0105zku sporz\u0105dzania raport\u00f3w dotycz\u0105cych struktury wynagrodze\u0144 z uwzgl\u0119dnieniem p\u0142ci najwyra\u017aniej doprowadzi\u0142o do zmniejszenia r\u00f3\u017cnic w wynagrodzeniach u pracodawc\u00f3w obj\u0119tych tym wymogiem.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie wyra\u017anie zmieniaj\u0105 si\u0119 oczekiwania pracownik\u00f3w. Badanie pokazuje, \u017ce oko\u0142o 80 procent kandydat\u00f3w nie ubiega si\u0119 o stanowisko, je\u015bli nie podano konkretnego poziomu wynagrodzenia. <\/p>\n\n\n\n Przejrzysto\u015b\u0107 wynagrodze\u0144 oznacza, \u017ce pracownicy mog\u0105 \u0142atwiej zrozumie\u0107, w jaki spos\u00f3b ustalane s\u0105 p\u0142ace i wynagrodzenia. W praktyce chodzi o wi\u0119ksz\u0105 otwarto\u015b\u0107 wok\u00f3\u0142 trzech pyta\u0144: <\/p>\n\n\n\n Celem jest zapewnienie, aby kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani otrzymywali takie samo wynagrodzenie za prac\u0119 jednakow\u0105 lub o jednakowej warto\u015bci. JGdy wynagrodzenia nie b\u0119d\u0105 ju\u017c utrzymywane w tajemnicy, znacznie trudniej b\u0119dzie utrzyma\u0107 nie\u015bwiadome lub celowe nier\u00f3wne traktowanie ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 lub inne czynniki. To za\u0142o\u017cenie jest jednym z filar\u00f3w dyrektywy. <\/p>\n\n\n\n Dyrektywa przewiduje mi\u0119dzy innymi zakaz praktyk, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 pracownikom rozmow\u0119 o w\u0142asnym wynagrodzeniu, oraz prawo do informacji o \u015brednich poziomach p\u0142ac dla kategorii pracownik\u00f3w wykonuj\u0105cych tak\u0105 sam\u0105 prac\u0119 lub prac\u0119 o jednakowej warto\u015bci. W praktyce ma to wzmacnia\u0107 zaufanie i u\u0142atwia\u0107 wykrywanie nier\u00f3wno\u015bci. <\/p>\n\n\n\nTL;DR \u2013 Ustawa o przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144 i dyrektywa UE w skr\u00f3cie<\/h3>\n\n\n\n
\n
Porada praktyczna: <\/h4>\n\n\n\n
1. Wst\u0119p<\/h2>\n\n\n\n
Sytuacja wyj\u015bciowa<\/h3>\n\n\n\n
Cele dyrektywy UE w sprawie przejrzysto\u015bci wynagrodze\u0144<\/h3>\n\n\n\n
\n
Kraje b\u0119d\u0105ce pionierami odnotowuj\u0105 pozytywne efekty<\/h3>\n\n\n\n
2. Co oznacza przejrzysto\u015b\u0107 wynagrodze\u0144?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Ograniczanie nier\u00f3wno\u015bci dzi\u0119ki transparentno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n